رهیافت عقل گرایانۀ علّامه ابن شهرآشوب (با تأکید بر کتاب متشابه القرآن و مختلفه)
19 بازدید
محل نشر: مجموعه مقالات اولین کنگره بین المللی علامه ابن شهر آسوب ساروی مازندرانی، 1392.
نقش: نویسنده
سال نشر: 0000/00/00
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
چکیده: علّامه ابن شهر آشوب، شخصیتی معتدل و عقل¬گرا بوده و تا حد زیادی از روش عقلی، در جهت اثبات اصول اعتقادی و تثبیت مبانی کلامی امامیه، و نیز نقد دیدگاههای مخالفان، بهره جسته است. البته در استدلال¬های فقهی، استناد به عقل در نزد ایشان چندان جایگاهی نداشته و چون استناد به عقل را مستقلاً در فروع شرعی روا نمی¬دانند، ممکن است توهم شود که ایشان رویکردی نص¬گرایانه داشته و باید ایشان را در زمرۀ نص¬گرایان شیعه قلمداد کرد. این توهّم، چندان صحیح نیست و ناشی از نادیده گرفتن استدلال¬های منطقی و روش عقل¬گرایانۀ علامه ابن¬شهرآشوب در «متشابه القرآن و مختلفه» است. ایشان، در واقع ادامه دهندۀ روش عقل¬گرایی شیخ مفید(336- 413ق) است که به شیخ طوسی(385- 460ق)، و سپس به جدّ علامه ابن-شهرآشوب و پس از آن به خودِ ایشان منتقل شده است. بکارگیری انواع استدلالهای منطقی، جایز ندانستن عمل و استناد به خبر واحد، قائل بودن به وجوب نظر و استدلال در مباحث اعتقادی، و نیز طرح کردن برخی مباحث فلسفی در تفسیر از یکسو، و اهتمام ایشان در استناد به احادیث اهل¬بیت (ع) در کتاب مناقب و دیگر آثار از سوی دیگر، از جمله دلایل عمده برای قرار دادن ایشان در زمرۀ جریان عقل¬گرایی اعتدالی موجود در قرن ششم هجری است.